D e   S c h o o l     e n     h e t     S c h o o l h u i s

Kleine dorpen, allemaal hadden zij hun eigen school, zo ook Wetsens.  In 1857 telde de school 21 leerlingen.  Zelfs in die dagen was er sprake van schoolverzuim en het was zelfs een groter probleem dan tegenwoordig. Toen de kommissie in 1865 de school bezocht, waren er wel geteld 11 jongens en 8 meisjes aanwezig maar de oudste leerling was nog geen jaar oud.  Natuurlijk waren er meer leerlingen, maar waar ?  Het antwoord is heel simpel, zij hielpen op het land. Boerenwerktuigen waren in die tijd heel eenvoudig zodat niet alleen alle hulp welkom was maar ook hard nodig. Het hoofd van de school was erg bezorgd over zijn leerlingen.  In 1870 beklaagde hij zich bij het commissie dat een aantal kinderen niet was ingeènt tegen de pokken en hij drong er op aan bij de artsen de nodige stappen te ondernemen anders was hij genoodzaakt de kinderen de toegang tot de school te weigeren. In 1876 kreeg de school een gevoelige klap toen 8 leerlingen de school verlieten.  Dit was een gevolg van een nieuwe regel dat leerlingen van buiten de gemeente meer schoolgeld moesten betalen. Ouders konden zich dat niet veroorloven en dus bleven de kinderen verstoken van onderwijs.  Maar buiten dat waren de ouders ook niet erg geïnteresseerd in onderwijs.  Dit moge blijken uit het feit dat decommissie bij een bezoek in 1878 slechts 6 jongens en 3 meisjes aantrof. Ook de kwaliteit van het onderwijs liet veel te wensen over.  Het schrijven en spellen van woorden was zeer slecht.   Derhalve kwam de commissie tot de conclusie dat het hoofd zijn taak verwaarloosde.  Het hoofd, slecht van gezicht zijnde, had het opvoeden van deze jonge kinderen misschien wel opgegeven.  Hij werd ontslagen op grond van zijn slecht gezichtsvermogen en de school werd in 1880 gesloten.

I t   S k o a l l e h û s
			Het huis dat je op de foto ziet heet "Het Schoolhuis" of in het fries 'It Skoallehûs". Waarom ?  Ziet het er niet uit als een oud boerderijtje ?  Dat is het ook. Na sluiting van de school in 1880 mocht het laatste hoofd van de school wegens zijn slechte gezondheid in het schoolhuis blijven wonen. Hij woonde daar nog 3 jaar tot aan zijn overlijden in 1883. Het huis heeft bijna een jaar leeg gestaan en in 1884 is het voor enkele maanden bewoond geweest door de eerste bewoner van de vroegere winkel (zie aldaar).

In 1885 kwam er een boer uit Eastrum (Oostrum) te wonen, hij heette Klaas Daniel Sijtsma. De school met huis werd geleidelijk omgebouwd tot een boerderij en dat is het gebleven tot aan het afgraven van de terp toe in 1896.  Derhalve is in 1895 een nieuw huis gebouwd voor Klaas Daniel Sijtsma en dit huis wordt 'het schoolhuis' genoemd daar de bewoner bekend stond als de Sijtsma van het van het schoolhuis.  Toen hij in 1917 overleed nam zijn zoon Daniel Klaas Sijtsma het huis en boerenbedrijf over.  In het huis hangt een bord met daarop de namen van alle bewoners vanaf 1895 na 2000. Op dat bord is te zien hoe het huis er in 1895 uitzag.